ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )

314

مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )

حجر 5 ذراع به خانه مىافزودم و ابن عطاء مىگويد كه ابن زبير بر همين اساس در تعمير خود 5 ذراع را بدان افزود . اما آنچه كه بخارى و مسلم از حديث عايشه نقل مىكنند ، اين چنين است : از رسول خدا صلّى اللّه عليه و إله پرسيدم : آيا حجر از خانه به شمار مىآيد ؟ در جواب فرمود : بلى . گفتم : چرا آن را به خانه اضافه نكردند ؟ فرمود : قوم تو هزينهء آن را نداشتند . . . در اينجا ميان علماء اختلاف نظر وجود دارد كه آيا در هنگام طواف مىتوان پس از هفت ذراع از خانه طواف كرد ؟ كه در جواب گفته مىشود : طواف بايد در پس حطيم ، همچنانكه سنت پيامبر صلّى اللّه عليه و إله است ، انجام گيرد . منصور عباسى به هنگام حج خود در سال 140 ه . زياد بن عبيد اللّه حارثى امير مكه را احضار نمود و به دو گفت : سنگهاى ديوار حجر را فرسوده ديدم و تا فردا صبح بايد ديوار آن را از سنگ مرمر بپوشانى ، بدين جهت زياد ، كارگران را احضار كرد و شبانه در زير روشنائى چراغها ديوار را آنطور كه منصور عباسى خواسته بود تعمير نمود . سپس مهدى عباسى در سال 161 ه . مرمرهاى آن را تجديد كرد و همچنان باقى بود تا اين كه با گذشت زمان كهنه شد و در دوران متوكل عباسى در سال 241 ه . مجددا به وسيلهء مرمر زيبائى مرمّت گرديد . و نيز در سال 283 ه . به وسيلهء معتضد عباسى ديوار حجر ترميم گرديد و وزير جمال دين معروف به جواد در قرن پنجم هجرى پس از سال 500 ه . آن را تعمير كرد همچنين پيش از وى در زمان ناصر عباسى در سال 576 ه . نيز ترميم نشده بود . مستنصر عباسى و ملك مظفر امير يمن و ملك ناصر محمد بن قلاوون نيز در سال 720 ه . آن را ترميم كردند . اشرف شعبان نيز در سال 781 ه . به وسيلهء دو وزير دولت خود بركه و برقوق حجر را مرمت نمود . ظاهر برقوق ، در سال 801 ه . آن را تعمير كرد . در سمت غربى حجر تاريخ 780 نوشته شده است . در سال 822 ه . نيز تعداد زيادى از مرمرهاى آن به وسيلهء گچ مستحكم گرديد . در سال 826 ه . به دستور امير زين الدين مقبل قديرى قسمت زيادى از مرمرهاى ديوار و زمين حجر مرمت گرديد .